Minii Mongol

Dontolt gedeg ni yag nariin todorhoilj helehed ih hetsuu oilgolt yum shig ee. Oiroltsoogoor utgiig ni duhuuleh gej oroldvol hun uuriinhuu uildliig hyanaj chadahaa boliod, urgeljluulen uuriinhuu amidrald surug nuluutei zuiliig hiiseer baival eniig dontolt geh yum shig ee. Tuunees gadna her hemjeegeer dontoj bn ve gedeg ni tuunees garch bui ur dagavart shuud hamaaraltai. Dontoltiig yag todorhoilj chadahgui ch mash olon jishee avch bolno: arhind dontoj bolno, mungund dontoj bolno (yag mungund dontoh gej yaridaggui ch, mungund uhaan joloogui shunah gedeg ni dontoltiin neg helber yum bol uu), het ih ideh esvel het ih internet oroh, computer togloomond dontoh geh met...

 Minii bodloor zarim turliin dontolt (arhidalt, har tamhi, internet, computer togloom, het ih ideh zereg) ni surug setgeliin hudulguunuu (uur buhimdal, aidas, uitgar gunig, gantsaardal, itgel aldarah) uurchluh gesen oroldlogoos uudeltei. Hun bolgon az jargaltai l amidrahiig husne. Tegehdee amidralaa husseneer ni bailgaj, husseneeree setgel hanamj, bayar bayasgalang olj avch chadahgui bol uur negen arga zamaar setgel sanaagaa zasah gej orolddog. Asuudaliinhaa mun chanariig olj, shiidverleh gej oroldohiin orond hiimleer setgel sanaagaa deeshluuleh arga olj, tuundee avtasnaar asuudlaa ch shiidverledeggui, harin hiimel orchind uuriiguu jivuuldeg.

 Uunees garah arga zam ni yu ve? Arhinii huvid bol hun bolgon muu ur dagavartai gedegiig ni meddeg, asuudliig shiidverlehgui gedegiig ni meddeg. Tegsen hernee hun ter bur garch chaddaggui shuu dee. Minii bodoloor ene hunii uuriinh ni une tsenetei zuild arhi herhen nuluulj baigaad medreh chukhal yum shig. Asuudal shiidegdehgui baij bolno gehdee ene hunii amidrald une tsenetei busad chukhal zuild herhen nuluulj baigaag oilgoj chadval hun uuruu garah gej hicheej, uuriiguu iluu sain hyanaj chaddag boloh bolov uu. 

Internet, computer togloomond het ih tsag zartsuulah ni hungun helbertee orj boloh ch, zuvhun setgel sanaag todorhoi hemjeegeer zasch, uitgariig chin baga zereg l sataaruulna uu gehees bish yamar ch une tseniig buteej, setgel hanamjiig ugch chadahgui gedegee sain oilgodog baih heregtei. Hervee amidraldaa une tsenetei, chukhal zuilee (une tsenetei zuil gedeg ni zaaval hun baih albagui, mergejil, husel muruudul geh met) olj avch amjaagui bol tuuniigee haij, uuriiguu tanih alhamuudiig hiihiin orond tsagaa demii ursneer chinii amidral uitgar gunig, gantsaardlaar ulam l ih duureh bolno. Uchir ni minii bodloor hun uuriiguu hen be gedegiig todorkhoi hemjeegeer tanij, amidraldaa une tseniig bii bolgosnoor hun az jargaltai amidarch chadna.

 Nuguu talaas uuriinhuu zorilgo, husel muruudliig medej baisan ch gantsaardaj, yadarch, gutarsanaas bolood yum uu, hund hetsuugees ni bolj shantarah, het ih ideh, internet, stressdeh ue baidag. Ene ued yamar negen surug ur dagavartai zuileer setgel sanaagaa argadah muu hevshil bii bolgohiin orond, uuriiguu zorigjuulj, naiz nuhud, geriinhneesee zuvluguu avch, setgeliin dem avah ni asuudliig shiidverleh ni iluu ur duntei arga zam bolov uu. Zarim tohioldold yagaad dontood,(jishee ni het ih ideh, buh yum hooson sanagdah)  baigaagaa medehgui baih tohioldol ch baidag. Ene ued uuruu uurteigee yariltsaj, shaltgaaniig ni oloh heregtei bolov uu.

Bas shinjleh uhaanii uudnees avch uzvel dontolt ni tarhinii uil ajillagaand uurchlult oruuldag. Uuruur helbel ehen uedee zuvhun setgel sanaanii huchin zuiluud baisan bol, yavaandaa biye organizm ni (yag l ulsuhduu yum idmeer sanagddag shig) shaardaj eheldeg. Hervee ene ni hundervel emnelegt hevteh, albadan emchilgee hiilegh shaardlagatai boldog baih.

Alsiin haraatai amidartsgaaya gedeg goyo ug baidag daa. Harin dontolt bol oiriin haraatai amidral yum daa. Yamar ch turliin dontold bai heseg hugatsaanii daraa haramsal gedeg zuiliig bii bolgono. Amidraldaa haramsahgui, uuriinhuu amidrald chukhal, une tsenetei zuilee erhemlej, hairlaj amidartsgaaya.

 P.S. Bi setgel zui, tarhi sudlaliin talaar sain medehgui uchir, uuriin ajiglasan, bodsonoo l huvaaltssan bolno.